Một hôm có chàng thi sĩ gồng gánh giấy mực, đem theo cả gió trăng đến trước cổng chùa. Chàng nắm vòng sắt gõ lớn ba tiếng và xin:

–Thưa Phật Tổ, đệ tử thấy lòng còn chao động. Cả đởi trang trải nhưng sao vẫn chưa tròn. Xin đến cửa Thiền nương thân, may ra có gần được đức Như Lai không?

Cổng chùa không khóa. Chàng đẩy cửa bước vào trong tiếng kẽo kẹt. Giữa chánh điện uy nghiêm tượng Đức Như Lai sừng sững. Hai bên cửa sổ ánh vàng chan hòa. Tiếng chim hót líu lo bên song. Gió la đà cành trúc bên ngoài. Cảnh Thiên Trúc cũng đến thế là cùng. Thật là bình yên. Có tiếng trầm hùng từ trên không:

–Nhà ngươi kể ra cũng có ý muốn cầu đạo, nhưng lại chưa buông bỏ yêu-hận. Phàm đã vào đây rôi thì phải biết thân tứ đại giai không.

–Bạch Đức Thế Tôn, đệ tử cũng muốn cắt đứt nợ hồng trần, nhưng khổ nỗi nước nhà còn đang cơ khổ điêu linh, thù trong giặc ngoài, dân oan ta thán. Con làm sao quên được nỗi đau. Con vốn ngụp lặn hồng trần mấy chục năm. Duyên nợ chằng chịt. Há một sớm, một chiều đoạn tuyệt. Xin chỉ cho con một con đường sáng.

–Ta chỉ là ngón tay trỏ mặt trăng. Ngươi–và chỉ có ngươi–mới tìm được giải thoát. Con đường ngươi lựa chọn, chẳng phải khó, cũng chẳng phải dễ. Tất cả không ngoài một chữ duyên.

ooOoo

Thi sĩ ấy xuống tóc lấy tên là Giác Minh. Ngày ngày kinh kệ, cơm rau chay lạt. Thầy Giác Minh trong yên lặng bắt đầu để ý đến những con chim nhỏ đậu cành hót líu lo mỗi sáng. Chúng nó là phút bắt đầu cho nguồn vui mỗi ngày. Con thỏ xám hay phá phách vườn rau không làm thầy bực mình. Có thể đó là hình ảnh thầy lúc còn trẻ cũng loay hoay, cũng nghịch ngợm như vậy. Mấy hôm nay thỏ không về làm thầy lo lắng. Sự lo lắng bình thường của một con người vốn mẫn cảm. Hay là Thỏ đã vấp phải cuội đá tử sinh và tiếp tục con đường miên viễn!

Những hình ảnh và âm thanh năm nào vẫn trở về trong cơn mông. Một sát na của ma chướng. Có tiếng dế mèn đâu đây làm dịu tâm hồn. Một cánh tay tịnh độ vươn ra nắm lấy kẻ đang vùng vẫy giữa biển khổ. Sóng tan. Gió lăng. Thanh thản rồi. Thày Giác Minh rời khỏi gường thắp một cây nhang. Hương thơm nhẹ nhàng theo khói len lỏi tâm hồn.

Đêm đêm thầy Giác Minh vẫn chong đèn làm thơ. Làm thơ trả nghiệp. Làm thơ để thấy rằng mình còn cảm được nỗi đau nhân thế. Còn đau tức là còn hiện hữu trong cõi nhân gian. Chẳng phải Phật cũng từng dạy rằng phải nhận ra nguồn khổ rồi mới diệt khổ đó sao!?

Một chiếc lá rơi nghìn gió đợi
Con tằm đan kén hỏi nhà đâu

Trong ngàn trùng vô thẳm vẫn có những hạnh ngộ khó lường. Đó gọi là duyên. Gió đợi cho lá rơi rồi mới bồng bế lá đưa về trời; đấy là một nghịch cảnh, nhưng là một nghịch cảnh đẹp có bàn tay che chở của đất trời. Và như một định mệnh, con người vẫn phải tìm đến nhau, cho dù héo hắt qua dòng đời nghiệt ngã.

Ngày xưa có gã từ quan “đưa em tìm động hoa vàng”1 để nói rằng ta cần phải có nhau trong đời. Hay ta, cho dù thoát cảnh đời, cũng chỉ là “trong hang sâu con rắn nằm mơ”2.

Thầy Giác Minh mở cửa sổ. Cơn gió mát lùa vào. Trăng đêm nay sáng lạ lùng đến nỗi có thể soi được tâm. Giác Minh soi tâm thấy môt gã cuồng si khoác tăng bào đi nhặt thơ giữa mùa thu đầy lá rụng.

Tạo Ân

___________________________________

1 Phạm Thiên Thư

2 Tuệ Sĩ