Có bao giờ bạn đứng trước một cơn giông bão của cuộc đời mà lòng vẫn nhẹ tênh như mặt hồ mùa thu? Người ta thường nhìn những người ung dung, thản nhiên trước nghịch cảnh bằng ánh mắt ngưỡng mộ và tặc lưỡi bảo: “Người này số sướng, sinh ra đã có tính điềm tĩnh trời ban”. Nhưng tôi không nghĩ vậy. Điềm tĩnh chưa bao giờ là một món quà bẩm sinh được gói sẵn trong chiếc nôi đứa trẻ lúc chào đời. Nó là một vết sẹo đã lành, một khối ngọc được mài giũa qua những ngày tháng can trường nhất.

Khi tiếng khóc đầu tiên cất lên, con người đến với thế giới bằng sự bản năng đầy xao động. Một đứa trẻ sẽ khóc thét khi đói, sẽ giãy giụa khi đau và sợ hãi khi bóng tối ập đến. Bản chất của sự sống nguyên thủy là phản ứng và bộc phát. Nếu điềm tĩnh là bẩm sinh, chúng ta đã chẳng cần học cách trưởng thành.

Sự điềm tĩnh thực chất là kết quả của một hành trình tu dưỡng dài lâu và đầy đau đớn. Nó là quả ngọt kết tinh sau khi ta đi qua những giông bão xô bồ, những lần vấp ngã ê chề và những đổ vỡ tưởng chừng không thể đứng dậy. Thuở mười tám, đôi mươi, một câu nói khích bác của người đời cũng đủ làm máu trong lồng ngực ta sôi lên, một thất bại nhỏ cũng khiến ta thức trắng đêm dằn vặt. Ta phản kháng lại thế giới bằng tất cả sự góc cạnh, xù xì và nôn nóng của tuổi trẻ.

Nhưng rồi, thời gian và trải nghiệm khứa vào lòng ta những vết cắt. Ta nhận ra rằng giận dữ chẳng bao giờ giải quyết được khủng hoảng, và sự gào thét chỉ làm lòng ta thêm kiệt quệ. Sự điềm tĩnh bắt đầu nhen nhóm khi ta học được cách lùi lại một bước để quan sát, thay vì lao thẳng vào vòng xoáy của tranh chấp. Đó là lúc ta chọn im lặng khi người khác cố tình gây hấn, không phải vì nhu nhược, mà vì hiểu rằng năng lượng của mình quý giá hơn việc đôi co. Đó là khi đối diện với mất mát, ta không còn oán trách số phận, mà lặng lẽ thu dọn tàn cuộc để bắt đầu lại từ đầu.

Điềm tĩnh là sự dũng cảm tối thượng của một tâm hồn đã thấu hiểu nhân sinh. Nó giống như việc bạn đã xem qua một bộ phim kịch tính, biết trước mọi nút thắt mở, nên khi những phân cảnh cao trào ập đến, bạn không còn giật mình hoảng hốt nữa. Người điềm tĩnh là người đã từng trải qua đủ cung bậc hỷ nộ ái ố, để rồi nhận ra mọi sự trên đời này suy cho cùng cũng chỉ là mây nổi gió bay.

Có người ví điềm tĩnh như một dòng sông sâu. Sông càng sâu thì dòng chảy càng phẳng lặng; chỉ có những dòng suối cạn mới luôn róc rách, ồn ào chuyển mình qua những khe đá. Nhưng để có được độ sâu ấy, con sông đã phải gom nhặt từng giọt mưa, tiếp nhận muôn vàn nhánh suối nhỏ và băng qua bao nhiêu thác ghềnh gập ghềnh từ thượng nguồn đổ về.

Suy cho cùng, điềm tĩnh là một lựa chọn sống, một loại năng lực được rèn luyện sau những ngày tháng đối diện với chính mình trong gương. Bạn không thể có nó sau một đêm ngủ dậy, cũng không thể vay mượn từ ai khác. Hãy cứ để bản thân trải nghiệm, cứ để cuộc đời va đập và nhào nặn. Khi cái tôi nông nổi qua đi, sự tĩnh lặng bình yên sẽ tự khắc ở lại.

Tâm An